جنوب شرق
آسان قشم را بگردیم؟ جاذبه‌های بزرگترین جزیره خلیج فارس

قشم، بزرگترین جزیره استان هرمزگان، ایران و حتی خلیج فارس است و طبیعت شگفت انگیزی دارد.  قشم، جزیره آب و آفتاب، و خاکش مثل رنگین کمانی پر از رنگ است. در اینجا جذاب‌ ترین جاهای دیدنی قشم را معرفی می‌‌کنیم که نباید بدون دیدن آنها جزیره را ترک کرد. قشم جزیره‌ای آرام و بی‌هیاهویی است که می‌توان ساعت‏‌ها کنار ساحل زیبا و آرام دریای عمان و روی شن‏‌های نرم و تمیز راه رفت. شاید همین زیبایی طبیعی و بکر، این منطقه را به یکی از محبوب‌ترین مناطق برای زندگی و کار در ایران تبدیل کرده است. تا جایی که در کنار آرامش ساحلی، درون جزیره غوغایی میان بازارها به پا است.

دره ستارگان

اگر از قشم راه ساحل جنوبی را در پیش بگیرید به روستای برکه خلف می‌رسید و با رفتن به راه خاکی شمال این روستا، منطقه‌ای وسیع جلوی رویتان قرار می‌گیرد. مکانی که مملو از کوه‌های تو در تو و رسوبی است. گذشت زمان و باد و طوفان از این منطقه، ستون‌ها، دالان‌ها و حفره‌های تو در تویی ساخته است. و همین‌که از بین دالان‌های تو در توی آن عبور کنید آسمان آبی بالای سرتان خودنمایی می‌کند. اگر باد هم بیاید همه چیز تکمیل می‌شود تا فضایی وهم‌آلود را به وجود آورد.  محلی‌ها به این دره، دره ستاره افتاده می‌گویند و معتقدند حدود دو میلیون سال پیش، ستاره‌اى از آسمان افتاده و سنگ و خاک و ماسه‌ها را به شکل‌های عجیبی درآورده است.

ژئوپارک قشم
هر طرف قشم را که نگاه کنید، چیزی وجود دارد که درگیرتان کند. حال می‌خواهد آب باشد یا کوه‌ها و صخره‌هایی که به شکل‌های مختلف درآمده‌اند. اما تمرکزهمه اینها در بخش غربی جزیره بیشتر است، جایی که به آن ژئوپارک می‌گویند. در این بخش از جزیره علاوه بر گونه‌های گیاهی و جانوری، پرندگانی مثل فلامینگو، پرستو، شهد خور، بلبل خرما و هزاران پرنده دیگر با اسم‌های عجیب و غریب هم وجود دارند. هر از چندی هم ممکن است آهو یا غزالی از لابه لای بیشه‌ها بیرون  بیاید و شما را دنبال خودش بکشاند.

وجود تخت سنگ‌هایی که بر اثر سایش به شکل‌های مختلفی مثل لاک‌پشت، سگ، مارمولک، اسب آبی و یا حتی چهره آدم درآمده‌اند، دیگر از جاذبه‌های این بخش است. به اضافه جنگل‌های شگفت انگیز حرا، گنبد نمک، غارهای نمک، چشمه‌های آب معدنی، تنگه چاهکو، تنگه عالی، بام قشم، دره تندیس‌ها، کلات کشتاران و ده‌ها تخته سنگ و صخره با شکل‌های عجیب و غریب و دریایی که در پس زمینه همه اینها خودنمایی می‌کند.

جنگلهای حرا

اسم قشم با جنگل‌های حرا گره خورده است. جنگل‌هایی که زیبایی‎ و شگفتی ناپدید و پدیدار شدن‌ ناگهانی‌اش از زیر آب حیرت هر ببیننده‌ای را به دنبال دارد. جنگل‌های حرا که در منابع نوشته شده درختان مانگروی آن را یک ایرانی از هند به قشم آورده، در شمال جزیره قرار گرفته و با بالارفتن آب به زیر آب می‌روند و همین که آب پایین برود، دشت وسیعی از درختان حرا از دل آب بیرون می‌آید. این شگفتی وقتی دوچندان می‌شود که بدانیم این جنگل‌ها در آب‌های شور زندگی می‌کنند. جنگل‌های حرا عمری ۳۰ تا ۴۰ میلیون ساله دارند و از عجایب جزیره قشم‌اند. این جنگل‌ها از بندر لافت تا روستای سهیلی و در فضایی به وسعت ۷ هزار و ۲۳۶ هکتار متر کشیده شده‌اند. عمق آب منطقه‌ای که جنگل‌های حرا در آن قرار دارد بیش از یک تا یک و نیم متر نیست و همین مسئله باعث می‌شود با فروکش کردن آب دریا ۶ تا ۷ ساعت درختان نمایان شوند.

تنگه چاهکوه

یکی از بهترین دیدنی‌های قشم، تنگه چاهکوه است. ۷۰ کیلومتر مانده به شهر قشم و در کنار روستای چاهوی شرقی، در بخش غربی ساحل شمالی جزیره قشم، دره‌ای قرار گرفته که با قدم گذاشتن در آن وارد دنیایی پر از وهم و خیال می‌شویم. تنگه که اسمش چاهکوه است در دل کوهی سنگی قرار گرفته و همین که پا در آن بگذارید با فضایی عریض با دیواره‌هایی بلند مواجه می‌شوید. اما این وضعیت چندان دوام ندارد و اگر به سمت جنوب دره بروید از عرض راه  کم می‌شود و آنقدر راه باریک می‌شود که دیگر به زحمت می‌توان آسمان را آن بالا دید. شاید این باریک شدن راه حتی راه رفتن را دچار مشکل کند ولی در ادامه دالان‌هایی قرار گرفته که می‌شود قدری در آن نشست و خستگی در کرد. همانطور که از اسم دره پیداست، دره چا‌ه‌های زیاد اما کم عمقی هم دارد، چاه‌هایی که اهالی روستای چاهو آن را برای ذخیره و هدایت آب باران حفر کرده‌اند و هرکدام از آنها قدمتی باستانی دارند.

سد و روستای گوران

در ساحل شمالی سد تاریخی گوران در روستای گوران قرار گرفته که گفته می‌شود هر یک از قسمت‌هایش مربوط به یک دوره تاریخی است. ساخت پی آن به دوره هخامنشیان برمی‌گردد، تاج آن را ساسانیان ساختند و خود سد را بالاخره پهلوی‌ها تمام کردند. قدم گذاشتن در روستای گوران خودش سفر جداگانه‌ای است و تنها به دیدن سد گوران محدود نمی‌شود.  گوران که از کلمه گبران گرفته شده و زرتشتیان در آن زندگی می‌کردند، جایی است که بیشتر قایق‌ها،لنج‌های ماهیگیری، لنج‌های باری و مسافربری در آن ساخته می‌شود و هر طرف را که نگاه کنید عده‌ای مشغول سرهم کردن چوب ساج و تنه درختان محلی و پیچ و مهره کردن آنها هستند.

دره تندیس‌ها

از جنگل حرا به سمت روستای طبل و از آنجا روبه پایین و به سمت سلخ برویم، در نزدیکی‌های بام قشم به دره بزرگی می‌رسیم که به خاطر تندیس‌های بزرگش به آن دره تندیس‌ها می‌گویند. این دره مثل دره ستارگان است،اما وسعتش از دره ستارگان بیشتر است و بزرگی تندیس‌هایش آدم را خیره می‌کند. اگر در دره تندیس‌ها بایستید شاید تصورش را هم نکنید در این دشت خشک که ترک‌های گلی آن را پوشانده زمانی دریا وجود داشته و ماهی‌های زیادی در آن زندگی می‌کرده‌اند،اما وجود صدف‌هایی که کف دره را پوشانده تصویر آن دریای پر آب را برایمان زنده می‌کند. دره پر است از انواع اشکال جالب و شگفت‌انگیز که انگار هنرمندی توانا آنها را به وجود آورده و سالها مشغول تراشیدن سنگ‌ها بوده است،حال آنکه همه اینها کار باد و باران است.

جزیره ناز

جزایر اطراف قشم از جذابترین دیدنی های آن هستند و جزیره ناز یکی از بهترینها است. جزیره ناز ۲۲ کیلومتر با قشم فاصله دارد. اینجا صدف‌های رنگارنگ وعروس‌های دریایی در ساحلش انتظارتان را می‌کشند و می‌توانید با پاى پیاده یا ماشین‌تان به اندازه یک کیلومتر در آب‌هاى خلیج فارس پیش‌روی کنید. اگر اهل غواصی هم هستید سایت‌هاى بکر و منحصر به فردی براى غواصى در محدوده جزیره در انتظارتان نشسته است. جزیره ناز تقریباً سه هکتار وسعت دارد. این جزیره ساحل شنی ندارد و دیواره‌های صخره‌ای به ارتفاع ۵ تا ۱۰ متر اطراف آن را گرفته است. در زمان جزر با پسروی کامل آب دریا، برای مدت کوتاهی، باریکه‌ای از خشکی جزیره ناز را به ساحل قشم وصل می‌کند. هر چند زمان این اتفاق کوتاه است، اما در همین مدت مى‌توانید از بالای ناز، تنگه هرمز و جزیره لارک را ببینید، اینجا بهشتی است که از آن غافل بودیم. تماشای فلامینگوها و مرغان دریایی جزیره  را هم از دست ندهید.

جزیره هنگام
جزیره هنگام در جنوب جزیره قشم و در حد فاصل ۲ کیلومتری این جزیره و در نزدیکی روستای شیب دراز واقع است. جزیره هِنگام که قدیمی‌ها به آن هنجام و هنیام هم می‌گفتند،۵۰ کیلومتر مربع مساحت دارد و پر از معادن نمک، خاک و سرب است. از نقاط دیدنی جزیره جدا از مردم آن که به ماهیگیری مشغولند، تأسیسات بندری انگلیسی‌هاست. به اضافه اینکه تماشای دسته‌های دلفین اطراف جزیره، لاک‌پشتان دریایی و سواحل زیبای صخره‌ای و شنی انتظارمان را می‌کشند.  شنا و غواصی در سواحل و دیدن آهوانی که در جزیره اینطرف و آنطرف می‌دوند از دیدنی‌هایی است که هنگام را خواستنی‌تر می‌کند. همچنین پارک کروکودیل نوپک مهمترین مرکز گردشگری ساخته شده در این جزیره و اولین مزرعه پرورش کروکودیل ایران است و در کنارش امکانات کمپینگ هم وجود دارد. البته اگر ترس کروکودیل‌ها خواب را از چشم‌تان نرباید.

غار نمک

در فاصله ۹۰ کیلومتری شهر قشم، در بخش انتهایی جنوب غربی جزیره ( تقریبا به موازات ساحل جنوبی ) درون کوه گنبدی شکل به ارتفاع ۲۳۷ متر از سطح دریا، غار نمک قرار دارد. وجود رگههای سفید نمک بر بدنه این کوه از دور منظره ای جالب و دیدنی را نمایان می سازد. فاصله دهانه غار نمک از جاده همجوار ساحل دریا حدود ۲ کیلومتر است که توصیه می شود با پای پیاده پیموده شود. درون غار نمک به ویژه در اعماق آن، تاریک است و برای مشاهده استالاکیتهای بلورین نمک، به چراغ قوه قوی نیاز دارید. سقف غار نمک را قندیل های مرمرین و بلورین در اشکال مختلف پوشش داده اند و منظره ای بدیع به وجود آورده اند. جریان آب نمک در کف غار نیز از منظره های دلپذیر غارهای نمکی جزیره قشم است.
از دل کوه نمکدان یک جریان آب زیر زمینی دائمی می جوشد و راه را به خارج می گشاید که پس از حل کردن نمک در مسیر حرکت خود به صورت چشمه نمک در دامنه کوه ظاهر می شود و در گودال مقابل خود حوضچه ای طبیعی به رنگ سفید به وجود می آورد. منظره این حوضچه از دور همچون برف زمستانی دیدنی است. این چشمه در تمام طول سال جریان دارد.

غار خربس

در پانزده کیلومتری شهر قشم، در مسیر راهی که به منطقه باستانی خربز یا خربس و سپس به بندر سوزا منتهی می شود، یک رشته کوه طولانی وجود دارد که در دل آن معماری صخره ای شگفت‌انگیزی قرار گرفته است. ورود به این فضای صخرهای از طریق روزنه های غار مانند امکان پذیر است. این غارها از درون با مجموعه دهلیزها وتالارها و اتاقهای متعدد، و چشمه ها و روزنههای گوناگونی به یکدیگر وصل می‌شوند، که رو به شمال و جنوب قرار دارند. پیداست که دست آدمیان به مرور زمان و به منظورکاربردهای گوناگون شکل و سیمای این غارها و دیوارههای آنها را دگرگون ساخته و مناسب نیازهای ساکنانش تغییر داده است. در پشت روزنههای ورودی تالاری در دل صخره و سنگ حفر شده. سقف تالار مسطح است. این تالار شاید محل به جای آوردن مراسم مذهبی ویژهای برای بزرگداشت درگذشتگان، و به احتمال بسیار قوی مرکز پرستش «ایزدمهر» یا «میترا» بوده است. بررسی اجمالی و جزئیات داخلی این تالار، نشانگر احداث آن در دوره مادهاست.

قلعه نادری لافت

این قلعه در لافت کهنه و در کنار چاه‌هاى طلا (تل آب) قرار دارد و به ”قلعه نادرى“ یا ”نادرشاهى“ مشهور است. اما تاریخ بناى آن قدیمى‌تر از دوره نادرشاه است و به احتمال زیاد بر روى پایه‌هاى دژهاى کهن و باستانى قبل از اسلام ساخته شده باشد. ابراهیم کازرونى که در دوره محمدشاه قاجار از این قلعه در لافت دیدن کرده، تاریخ بناى آن را مربوط به دوره صفوى دانسته است. قلعه نادرى لافت یک بارو، چهار برج و یک دروازه داشته. شیوه معمارى این قلعه هم کم و بیش به معمارى قلعه‌هاى پرتغالى شباهت دارد و آن را با سنگ و ملات ساروج ساخته‌اند.

بام قشم

محوطه بام قشم، قدیمی ترین استقرارگاه بشر در جزایر خلیج فارس محسوب می شود.  تیم باستان شناسی اداره میراث فرهنگی سازمان منطقه آزاد قشم، طی فعالیت میدانی خود ابزارهای سنگی شامل سنگ مادر، ساطور، سنگ های مادر دیسکی شکل، تراشه های لوالوا، سوراخ کننده و مواردی دیگر را در این محوطه کشف کرده‌اند. ابزارهای کشف شده در بام قشم نشان از استفاده انسانهای اولیه از این ابزار در زمینه شکار و تکه کردن گوشت حیوانات، کندن پوست آنها و یا کندن ریشه گیاهان دارد. عمر اشیاء کشف شده را به دوره های اواخر پارینه سنگی قدیم و پارینه سنگی میانی در دوره زمانی بیش از ۱۵۰ هزار سال پیش نسبت می دهند . کشف این ابزارها، امکان وجود نئاندرتالها در دوره پارینه سنگی میانی در جزیره قشم را تقویت می‌کند.