جنوب شرق
میراث جهانی یونسکو

میراث جهانی یونسکو نام عهدنامهاي بینالمللی است که در تاریخ 16 نوامبر 1972 میلادي به تصویب کنفرانس عمومی یونسکو رسید. موضوع آن حفظ آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی بشر است که اهمیت جهانی دارند و متعلق به تمام انسانهاي زمین، فارغ از نژاد، مذهب و ملیت خاص، میباشند .بر پایه این کنوانسیون کشورهاي عضو یونسکو، میتوانند آثار تاریخی، طبیعی و فرهنگی کشور خود را نامزد ثبت به عنوان میراث جهانی کنند. حفاظت از این آثار پس از ثبت در عین باقی ماندن در حیطه حاکمیت کشور مربوطه، به عهده تمام کشورهاي عضو خواهد بود. مکانهاي میراث جهانی ثبت شده در سازمان یونسکو، مکانهایی مانند جنگل، کوه، آبگیر، صحرا، بقعه، ساختمان، مجموعه یا شهر هستند،که هر کشور در هر سال فقط میتواند یک نامزد براي ثبت میراث فرهنگی یونسکو درخواست دهد. فهرست میراث جهانی یونسکو در ایران شامل 24 مورد از مکان هاي تاریخی فرهنگی و طبیعی میباشد که در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیدهاند. این فهرست شامل 22 مورد از میراث فرهنگی و 2 اثر میراث طبیعی است .ارگ بم و فضاي فرهنگی آن جزء مکانهاي در خطر نابودي قرار داده شده بودند ولی در اجلاس سال 2013 که از 16 تا 27 ژوئن برگزار شد از این فهرست خارج شدند. ارگ بم ایران پس از زمین لرزه در بم به شدت تخریب شد و از آن زمان در فهرست آثار در خطر قرار گرفت، اما با توجه به مرمتهاي انجام شده در طول سالهاي گذشته سازمان یونسکو ارگ بم را از فهرست آثار در خطر خارج کرد. ایران سه سال پس از تصویب کنفرانس عمومی یونسکو در تاریخ چهارشنبه ،26 فوریه سال 1975 به کنوانسیون میراث جهانی یونسکو پیوست. در سال 1979 چغازنبیل با معیارهاي(IV, III ، (تخت جمشید با معیارهاي (VI, III, I (و میدان نقش جهان با معیارهايV, I) ، (VIنخستین مکانهایی بودند که در ایران به فهرست میراث جهانی یونسکو اضافه شدند. افزون بر مکانهاي ثبت شده تا کنون مکانهایی مانند، نقش رستم، نقش رجب، طاق بستان، دماوند، شهر تاریخی ماسوله، چشمانداز فرهنگی الموت، پارك ملی گلستان، منطقه حفاظت شده ارسباران، کوه سبلان، هگمتانه، مسجد کبود و ... نیز براي ثبت در میراث جهانی یونسکو پیشنهاد شدهاند. درحال حاضر 49 اثر ایران در نوبت ثبت جهانی در یونسکو قرار دارد. این در حالی است که کشورایران تا 2000 اثر بنایی ظرفیت ثبت جهانی دارد. پس از گذشت 9 سال از قرار گرفتن پرونده شهر تاریخی یزد در فهرست میراث موقت جهانی، روز یکشنبه (18 تیر) «شهر تاریخی یزد» به عنوان دومین شهر تاریخی ایران (پس از بم) و بیست و دومین اثر تاریخی کشور، بعنوان یکی از نخستین شهرهاي خشتی دنیا در چهل و یکمین اجلاس کمیته میرات جهانی یونسکو به ثبت رسید.