جنوب شرق
پاسارگاد

راههاي دسترسی: از شیراز به سمت اصفهان رقته و با عبور از سعادت شهر و جادهي فرعی به سمت روستاي «مادر سلیمان» 20 کیلومتر می رانیم. از اینجا و پس از طی حدود 4 کیلومتر به پاسارگاد خواهید رسید. این مسیر حدود 130 کیلومتر است. مجموعه میراث جهانی پاسارگاد مجموعهاي از سازههاي باستانی برجايمانده از دوران هخامنشی است .این مجموعه دربرگیرنده ساختمانهایی چون آرامگاه کوروش بزرگ، پاسارگاد، باغ پادشاهی پاسارگاد، کاخ دروازه، پل، کاخ بارعام، کاخ اختصاصی، دو کوشک، آبنماهاي باغ شاهی، آرامگاه کمبوجیه، ساختارهاي دفاعی تل تخت، کاروانسراي مظفري، محوطه مقدس و تنگه بلاغی است. پاسارگاد در دشتی بلند به بلنداي 1900 متر از سطح دریا، در حصار کوهستان جاي گرفتهاست. در سده هفتم قمري اتابکی از سلغریان پارس درنزدیک آرامگاه کورش بزرگ مسجدي ساخت که در آن از سنگ کاخها استفاده شدهبود. به مناسبت جشنهاي 2500 ساله شاهنشاهی ایران در سال 1971 این سنگها دوباره به جاهاي اصلی خود بازگردانده شدند. کاخ محل سکونت بی تردید نشان از تأثیر و نقش معماري یونانی دارد. گویا هنگامی که کورش در سال 545 پیش از میلاد سارد) پایتخت لیدي، شهري در غرب ترکیه امروزي) را به تصرف درآورد به شدت تحت تأثیر بناهاي مرمرین شاهان لیدي قرار گرفتهاست. چه بسا او همان زمان شماري از استادان اهل لیدي را در پاسارگاد به کار گماشتهاست. در کاخ تناسب جذاب سنگهاي مرمر تیره و روشن، مخصوصاً در پایهها، جلب نظر میکند. این سنگها از پیرامون شهرسیوند مرودشت آورده شدهاست .قدمت منطقه پاسارگاد بر اساس پژوهشهاي باستانشناسی به دوره میانی پارینه سنگی میرسد. اما شاخصترین دوره فرهنگی دشت پاسارگاد، دوره هخامنشی است. بر اساس مدارك و شواهد موجود نام پاسارگاد براي نخستین بار در دوره هخامنشی مطرح میشود که از لحاظ مکانی به دشتی اطلاق میشود که کوروش بزرگ به عنوان مرکز فرماندهی خود برگزید و در آن اقدام به ساخت بناها و کاخهایی نمود .مجموعه تاریخی- فرهنگی پاسارگاد شامل آرامگاه کوروش بزرگ، کاخهاي دروازه، بارعام، اختصاصی و بناي برج سنگی آتشکده دژ ،تخت. باغ شاهی، پل و محوطه مقدس است. در دوره اسلامی به علت عظمت سنگهاي بکار رفته در این مجموعههاي این مکان، بناهایش را به سلیمان نبی نسبت دادهاند و خود پاسارگاد هم به نام مشهد امالنبی یا مشهد مادر سلیمان معروف گشت. این مجموعه ارزشمند در 16 تیرماه 1383 به عنوان پنجمین اثر ایران در فهرست آثار جهانی (یونسکو) به ثبت رسید. شهر باستانی پاسارگاد نخستین پایتخت شاهنشاهی هخامنشی در قلب استان فارس، در دشت رودخانه پلوار قرار دارد. نام شهر «اردوگاه پارس» دلالت از موقعیت مکانی شهر دارد. شهر توسط کوروش بزرگ (کوروش دوم)در سده ششم قبل از میلاد ساخته شد. محوطه اصلی (160 هکتار، توسط یک منطقه طبیعی بزرگ احاطه و محافظت شدهاست ). محوطه اصلی شامل این بناهاي تاریخی است: آرامگاه کورش بزرگ در جنوب؛ تخت سلیمان (سریر پادشاهی سلیمان) و استحکامات، واقع بر یک تپه در شمال محوطه اصلی؛ مجموعه سلطنتی در مرکز محوطه اصلی، شامل بقایاي: ساختمان دروازه تالار عمومی کاخ قصر مسکونی ، و باغ سلطنتی (چهار باغ). در شمال مجموعه سلطنتی زندان سلیمان قرار دارد، یک برج سنگی، باحدوداً 14 متر ارتفاع. تاریخ ساخت این بنا مشخص نیست. محوطه اصلی شامل منطقه حفاريشدهاست، اما پایتخت باستانی منطقهاي بسیار وسیعتر از این منطقه بوده و هنوز حفاري نشدهاست. در محوطه حفاظتی اطراف، باقیماندههاي دیگري نیز هستند: محدوده مقدس (حدوداً 550–530 پیش از میلاد)، و محوطههاي تل نوخودي، تل خاري، تل سه آسیاب، دوتلان، که برخی از اینها متعلق به ماقبل تاریخ هستند، همینطور مدرسه یا کاروانسرا (سده 14 میلادي). برجستهترین بخش مجموعه پاسارگاد، بناي آرامگاه کورش بزرگ است که پیشتر مشهور به «مشهد مادر سلیمان» بود. در سال 1820 پس از پژوهشهاي باستانشناسی، هویت اصلی بنا به عنوان آرامگاه کوروش بزرگ مشخص شدهاست و چون گوهري در میان دشت خودنمایی میکند. این آرامگاه نزدیک 530 تا 540 پیش از میلاد از سنگ آهکی به رنگ سفید ساخته شدهاست. بناي آرامگاه میان باغهاي سلطنتی قرار داشته و از سنگهاي بزرگ، که درازاي پارهاي از آنها به هفت متر میرسد، ساخته شدهاست. تخته سنگهاي آرامگاه با بستهاي فلزي معروف به بست دم چلچلهاي، به هم پیوسته بوده، که بعدها آنها را کنده و بردهاند و اکنون جایشان به صورت حفرههایی دیده میشود که بیشترشان را بازسازي کردهاند. بناي آرامگاه دو بخش شناخته شده دارد: سکویی 6 پلهاي که قاعده آن مربع مستطیلی به وسعت 165 متر مربع است. یک چهاردیواري کوچک به وسعت 7/5 متر مربع که سقف شیب بامی دارد و ضخامت دیوارهایش به 1/5 متر میرسد. خزانه آرامگاه، در بالاترین نقطه، ریخت یک خانه شیروانی ساده با یک ورودي کوچک در غرب را دارد. در شیب سقف آرامگاه دو سوراخ بزرگ وجود دارد که براي سبک کردن سنگها و کم کردن از بار سقف ایجاد شدهاست و برخی ندانسته، جاي نگهداري کالبد کوروش و همسر وي دانستهاند.پس از کشته شدن کوروش در جنگ با سکاها یا ایرانیان شمالی، جسد وي را مومیایی کرده و درون تختی از زر نهاده و اشیاي ارزشمند پادشاهی و جنگی او را در کنار وي گذارده بودند. به گزارش باستان نگاران زمان اسکندر، وقتی اسکندر به پاسارگاد آمد و از آرمگاه کوروش که در میان باغی بزرگ قرار داشت دیدن کرد در درون مقبره تابوتی زرین، یک میز و تعدادي ظروف زرین و سلاحهاي گرانقیمت و لباسهاي شخص کوروش و کلیه جواهراتی را که زمانی به دست میکرد یا به خود میآویخت مشاهده کرد. این آرامگاه در آن زمان توسط شماري مغ محافظت میشود اما در زمان اسکندر مورد دستبرد قرارگرفت و کلیه اشیاء گرانقیمتش به سرقت رفت. بهترین زمان سفر به اینجا فصول غیر گرم سال بالاخص اردیبهشت ماه است.