جنوب شرق
میدان نقش جهان

راههاي دسترسی : میدان مرکزي شهر اصفهان میدان نقش جهان همچنین معروف با نام تاریخی میدان شاه و پس از انقلاب 1357 ایران با نام رسمی میدان امام، میدان مرکزي شهر اصفهان است که در قلب مجموعه تاریخی نقش جهان قرار دارد. سایر نامهایی که براي میدان نقش جهان ذکرشده عبارتند از: میدان، میدان بزرگ، میدان اصلی شهر، میدان نو، میدان قصر، میدان سلطنتی، میدان بزرگ شاهی . بناهاي تاریخی موجود در چهار طرف میدان نقش جهان شامل عالی قاپو، مسجد شاه (مسجد امام)، مسجد شیخ لطفاالله و سردر قیصریه که ورودي اصلی بازارچه اصفهان است. علاوه بر این بناها دویست حجره دو طبقه پیرامون میدان واقع شده است که عموماً جایگاه عرضه صنایع دستی اصفهان می باشند. پیش از آنکه شهر اصفهان به پایتختی ایران صفوي برگزیده شود در محل این میدان باغی گسترده و وسیع وجود داشتهاست به نام «نقش جهان». این باغ همچنین محل استقرار ساختمان هاي دولتی و کاخ فرمانروایان تیموري و آق قویونلوها بود. در آن زمان بخش میدانی باغ، »در کوشک «نام داشت. این بخش در ضلع غربی میدان نقش جهان امروزي و در محل ساخت کاخ عالی قاپو قرار داشته است. در دوران سلجوقیان، دست کم بخشی از باغ نقش جهان به نام به میدان «کوشک» بوده است. میدان کوشک، جایگاه اعدام محکومان به اعدام و برگزاري برخی از آیین هاي رسمی همچون جشن نوروز بوده است. از ابتداي سلطنت شاه عباس اول، سطح میدان در اندازه بسیار بزرگتر از میدان کوشک سابق تسطیح شده و بارها آیین چراغانی و آتش بازي در آن برپا شده است منابع گوناگون، بناي به شکل فعلی را در دوره سلطنت شاه عباس اول و به سال 1011 قمري دانسته اند استاد محمدرضا و استاد علی اکبر اصفهانی، نام دو تن از معمارانی است که میدان را طرح ریزي نموده و آن را به شکل فعلی بنا نهاده اند. نام این دو معمار بر سردر بناهاي پیرامونی میدان به چشم می خورد. همچنین طراحی و نظارت بر اجراي بناهاي اطراف بر عهده شیخ بهایی بوده است. بر روي هم رفته این نوع طراحی میدان، که از آن با نام میدان ایرانی نام برده می شود و پیوندي از بازار، مرکز حکومتی و محل مذهبی (مسجد) است، پیش از میدان نقش جهان نیز در اصفهان در میدان کهنه یا همان عتیق که الگوي اصلی میدان نقش جهان و قدیمی ترین نمونه این نوع از میدان است، در یزد در میدان امیرچخماق، در قزوین در میدان شاه و در تبریز در میدان صاحب آباد داراي سابقه بوده است. این میدان در سده یازدهم هجري قمري (سده هفدهم میلادي) یکی از بزرگترین میدان هاي جهان بوده است .شوالیه ژان شاردن فرانسوي میدان نقش جهان را زیباترین میدان دنیا دانسته است. در دوره شاه عباس بزرگ و جانشینان او، این میدان در روزهایی که جشن هاي سلطنتی برپا بود، محل بازي چوگان، رژه ارتش، چراغانی، و نمایش هاي گوناگون بوده و در سایر روزها محل گردش و خرید مردم بوده است .دو دروازه سنگی چوگان از آن دوره هنوز در میدان باقی است که از انجام ورزش چوگان در آن دوره حکایت میکند و قدیمی ترین دروازه چوگان دنیاست. طرح این میدان تا جایی در نحوه اجراي بازي چوگان تأثیر داشته است که زمین هاي ورزشی هارلینگام و سایر زمین هاي چوگان معروف، کم و بیش از روي این میدان ساخته شده اند. این میدان همچنین محل برگزاري جمعه بازارهاي عظیم بوده است. یکی از اولین مراسم رسمی که در این میدان برگزار شده است، بازگشت پیروزمندانه امام قلی خان از فتح جزیره هرمز به پایتخت (اصفهان) بوده است. شاردن نقل میکند که در مواقع جشن، تا پنجاه هزار چراغ در میدان روشن می شده است. شرح مفصل این میدان را جهانگردان نامدار اروپایی مانند شوالیه شاردن، ژان باتیست تاورنیه، پیترو دلاواله، سانسون، انگلبرت کمپفر و دیگران که از روزگار صفوي به بعد از اصفهان دیدن کرده اند، به دست داده اند و همه آنان زیبایی میدان را ستوده اند. پس از پیروزي انقلاب اسلامی، این میدان محل برگزاري نماز جمعه و اجتماعات سیاسی نیز می باشد. غیر از ابنیههاي که اکنون موجودند، یادبودهاي دیگري نیز در میدان نقش جهان وجود داشته که به تدریج کاربرد خود را از دست داده و از میان رفتهاند .سرستونهاي مرمرین که احتمالاً از تخت جمشید شیراز به اصفهان آمده بودند (امروزه یکی به چهلستون منتقل شده و دیگري در موزه ایران باستان تهران قرار دارد)، 110 عراده توپ اسپانیایی (غنیمت فتح جزیره هرمز به وسیله امام قلی خان)، میله قپق به ارتفاع چهل متر در مرکز میدان (که امروزه به کلی از میان رفته است) و نیز بنایی که ساعتی اروپایی در آن نصب شده بوده از آنجمله اند. همچنین در مجاورت مسجد شیخ لطفاالله، مدرسه هاي به نام مدرسه خواجه ملک (بعدها مدرسه شیخ لطفاالله) وجود داشته که در زمان قاجاریه از میان رفته است . در دوران قاجاریه میدان و اطراف آن از بین رفته و تخریب شده بود اما در دوران پهلوي تمامی بناهاي پیرامون میدان به صورت کامل تعمیر و بازسازي شدند. تا امروز کار بازسازي و تعمیر این بناها بصورت مداوم انجام میشود . میدان نقش جهان در تاریخ 8 بهمن 1313 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. میدان نقش جهان در اردیبهشت 1358 و جزء نخستین آثار ایرانی میراث جهانی یونسکو به ثبت جهانی رسیده است.اگر گذرتان به اصفهان زیبا افتاد بازدید از اماکن زیر را از یاد نبرید: مساجد شیخ لطف االله شاه جمعه،چهل ستون، عالی قاپو،پل خواجو، سی و سه پل ، بازار قیصریه،آتشگاه، منارجنبان، میدان عتیق،حمام جارچی،حمام شیخ بهائی، خانه شیخ بهائی،پل چوبی، پل مارنان، توحید خانه، قلعه سارویه،کاخ هشت بهشت،کلیسا و محله وانگ،مناره باغ قوش خانه،مناره درالضیافه،مناره ساربان،مناره علی،عصارخانه،خانه مشروطه،تالار اشرف،برج کبوتر خانه،کوه صفه، باغ پرندگان،اکواریوم اصفهان،باغ گلها،باغ موزه پروانه ها،باغ خزندگان،مادي نیاصرم، موزه آب،آرامگاه صائب تبریزي،سراي بدیع، پارك ناژوان،مناره چهل دختران،عمارت رکیب خانه،آرامگاه خواجه نظام الملک،کاروانسراي عباسی،خانه ملاباشی،خانه امین التجار،خانه بخردي،خانه دهدشتی، خانه قزوینی ها،خانه حقیقی،خانه شیخ دارالسلام، خانه کیانپور،خانه وثیق انصاري،خانه شهشهانی،خانه سوکیاس،خانه جناب،خانه دکتر اعلم، مدرسه چهارباغ و.... در همه ایام سال بالاخص بهار و تابستان می توان به اینجا سفر کرد.